U Odeljenju za obradu i korišćenje arhivske građe obavljaju se poslovi sređivanja, obrade i izrade informativnih sredstava, biblioteke, čitaonice, kulturno-prosvetne delatnosti i publikovanja arhivske građe.

Još od osnivanja Istorijskog arhiva Beograda, na odluku prioriteta u poslovima na sređivanju i obradi uticali su prvenstveno kriterijumi istorijske vrednosti fondova, kako bi se poslovi uklopili i sa potrebama istraživača. Tako se prvo krenulo sa sređivanjem starijih i najvažnijih fondova, poput Zemunskog magistrata (čija je zaštita bila i povod za nastanak Arhiva 1945. godine), Uprave grada Beograda, Opštine grada Beograda i Suda varoši Beograda.
Posao na sređivanju fondova podrazumeva da svaki dokument mora biti doveden u pravi poredak, tj. cilj je da se fond dovede u red koji će istraživačima omogućiti brzo pronalaženje građe u vezi sa određenom temom. Uopšteno, sređivanje se vrši po principu provenijencije, principu slobodne provenijencije ili tematski, a ponekad i kombinacijom sva tri oblika.

Rezultat sređivanja i obrade su informativna sredstva:

- dve knjige Vodiča kroz fondove organa uprave i javnih službi, pravosuđa, prosvete, kulture i naučnih ustanova, socijalnih i zdravstvenih ustanova

- 232 sumarna inventara

- 1.600.000 analitičkih kartica

- 450 popisa fondova i zbirki

- elektronski katalog Janus sa 230.000 jedinca opisa

Proteklih godina nastavljen je rad na sređivanju i obradi, kao i reviziji i ažuriranju informativnih sredstava za fondove od izuzetnog značaja, poput Uprave grada Beograda, Gestapoa / Zapovednik policije bezbednosti i službe bezbednosti (BDS), Zemunskog magistrata, Skupštine grada Beograda, Okružnog narodnog odbora Okruga beogradskog, Trgovinske komore u Beogradu, Porodičnog fonda Glavinić. Pored toga, nastavljen je rad na fondovima narodnih odbora rejona grada Beograda, koji predstavljaju osnovne organe gradske vlasti nakon oslobođenja, sve do formiranja opština 1952. godine.

Među fondovima preuzetim proteklih godina naročito treba istaći intezivan nastavak poslova na fondu Beogradskog internacionalnog teatarskog festivala (BITEF), kao i na Legatu Jovana Ćirilova. Pored toga, u proteklih petgodina rađeno je na obradi i sređivanju i drugih legata i ličnih fondova: Kosta St. Pavlović, Miroljub Todorović, Ivan S. Pavlović, Dragoslav Draža Marković, Ivo i Mima Kušanić, Petar Bosnić, porodica Veljković, Nebojša Popov, Vicko Krstulović, Milorad Mišković, Nada Marinković, Vlajko Begović, Slavko Zečević.

Od ostalih fondova koji su sređivani i obrađivani u Arhivu treba spomenuti i rad na fondovima Jugoslovenski ženski savez i Odbor gospođa Knjeginja Ljubica, Udruženje industrijalaca u Beogradu, Srpska pravoslavna zanatlijska pevačka zadruga u Zemunu, Podunavska finansijska direkcija. Takođe, rađeno je sređivanje i obrada Zbirke fotografija, Zbirke štampanih stvari, Zbirke diploma, ukaza i postavljenja, zatim novoformirane arhivske Zbirke projektne dokumentacije i Zbirke dosijea ratne siročadi.

Detalji

Kategorija: Одељења

Pogodaka: 30712

U knjigoveznici Arhiva vrši se koričenje i povez oštećenih knjiga i časopisa, kao i restauracija starih i retkih knjiga.

Sve knjige koje se leče u radionoci za konzervaciju i restauraciju predaju se knjigoveznici na koričenje u kojoj se, prema vrsti knjige, stepenu oštećenja, starosti knjige i potrebama za dalje korišćenje, određuje materijal za povez.

U knjigoveznici se radi:

- Delovodni povez oštećenih knjiga
- Povez starih i oštećenih knjiga
- Povez knjiga u polukožu i celu kožu
- Broširan povez knjiga
- Spiralni povez
- Izrada dosijea za spoljnu službu
- Izrada specijalnih kutija presvučenih u platno i šagrin

Prosečno se godišnje uradi oko 300 knjiga.

Detalji

Kategorija: Одељења

Pogodaka: 34471

Na već oštećenoj i oboleloj građi primenjuju se operativne mere zaštite prema planu prioriteta. Ovi poslovi obavljaju se u laboratoriji Arhiva (osnovanoj i opremljenoj 1972. godine), primenom usvojenih principa konzervacije i restauracije, ručnom i mašinskom metodom. Zbog samog procesa konzervacije i restauracije, koji vremenski dugo traje, bilo je neophodno uvesti nove metode restauracije i primeniti savremenu tehnologiju koja bi omogućila ubrzano zaustavljanje naglog povećanja količine oštećene građe. Za potrebe laboratorije nabavljen je značajan broj savremenih aparata, mašina i prateće opreme, kao i velika količina materijala za rad, što je doprinelo bržem, lakšem i uspešnijem obavljanju poslova restauracije. Pored klasične metode ručne restauracije (ručno ispunjavanje oštećenja i oblaganje dokumenta japanskom hartijom), sada se primenjuje i metoda nalivanja, pogodna za veoma oštećene listove. Sva oštećenja se pune kašom od vlakana celuloze odjednom, a debljina hartije i boje mogu da se podese tako da posle restauracije list zadržava originalan izgled. Kako je mašinska metoda restauracije laminatorom već prevaziđena u svetu, za dokumenta koja je potrebno uraditi ovom metodom nabavljena je vakuum presa koja ubrzava i olakšava restauraciju mapa, planova, plakata i druge arhivske građe velikog formata.

Bibliotečki fond Arhiva ima značajan broj knjiga: starih, retkih i drugih kod kojih nije potrebno izvršiti potpunu restauraciju, tako da je kupljen vakuum sto aparat koji služi i kao podloga za ručnu restauraciju pojedinačnih listova i korica nerazvezanih knjiga. Olakšanje u radu donela je i nabavka ultrazvučnog parnog penkala koje služi za razdvajanje slepljenih listova, a može da se koristi i u druge svrhe. U laboratoriji Arhiva godišnje se restaurira oko 6 000 dokumenata. Kako je za istoriju veoma značajno sačuvati fondove Arhiva, pred službu konzervacije i restauracije postavljaju se veliki zadaci i izazovi u iznalaženju novih mogućnosti za primenu novih tehnologija. Za to je prevashodno potrebno proširenje prostorija i njihovo opremanje, kao i osposobljavanje novih kadrova.

Detalji

Kategorija: Одељења

Pogodaka: 33507